Eten-en-drinken speelt een grote rol in een gezond leven, maar soms vraag je je af wat er gebeurt als je te veel van iets binnenkrijgt, zoals eiwitten. Veel mensen eten extra eiwitten om sterker te worden of omdat ze denken dat het goed is voor hun gezondheid. Toch is meer niet altijd beter. Eiwitten zijn belangrijk, maar een flinke overschot kan gevolgen hebben voor je lichaam. Wat merk je daarvan en hoe werkt dat? Hier lees je meer over de lichamelijke effecten van grote hoeveelheden eiwit in je dagelijkse voeding.
Waarom eiwitten belangrijk zijn voor je lichaam
Iedereen heeft eiwitten nodig bij het eten en drinken, want je lijf bouwt er van alles mee op. Spieren, huid en haar bestaan voor een groot deel uit eiwit. Sporters letten vaak extra goed op hun eiwitinname, omdat het helpt bij het herstellen na het sporten. Ook kinderen in de groei en ouderen hebben genoeg eiwit nodig voor sterke botten en spiermassa. Bronnen van eiwit vind je in producten als vlees, vis, eieren, melk, noten en peulvruchten, en natuurlijk in speciale sportshakes. Elke dag eet bijna iedereen wel iets waar eiwitten in zitten. De meeste mensen krijgen eigenlijk vanzelf genoeg binnen met gewone maaltijden. Maar wat gebeurt er als je bewust grote hoeveelheden gebruikt?
Dit zijn de gevolgen van te veel eiwitten eten
Als je meer eiwitten eet dan je lichaam nodig heeft, dan kan dat een aantal dingen met je doen. Het overschot aan eiwit wordt niet direct opgenomen in je spieren; je lichaam slaat de energie als vet op of breekt het af. Te veel eiwit zorgt zelden voor directe schade, maar een flinke overmaat kan wel voor extra werk bij je organen zorgen. Je nieren zijn de organen die het overschot afvoeren, vooral via de urine. Als je altijd meer eiwit binnenkrijgt dan nodig, moeten je nieren dus meer stoffen kwijt. Dit is vooral vervelend als je al een zwakke nierfunctie hebt. Gezonde mensen ondervinden meestal weinig problemen, zolang het niet om extreme hoeveelheden gaat.
Kleine en grote klachten door een protein-overschot
Bij veel eten-en-drinken van eiwit kan je soms kleine klachten krijgen. Denk aan een opgeblazen gevoel, een darmen die meer gas maken of moeite met de stoelgang. Sommige mensen gaan vaker naar het toilet. Ook kun je een vieze smaak in je mond krijgen of sneller dorst hebben, omdat je lijf meer vocht nodig heeft bij de afbraak. Op langere termijn kan je zwaarder worden, want elk voedingsmiddel waar je te veel van eet, levert extra calorieën. Eiwit bevat per gram minder energie dan vet, maar veel meer eten dan je gebruikt, zorgt op den duur toch voor toename van je gewicht. Vervang je normale maaltijden niet helemaal door alleen maar eiwithoudende producten, want je lichaam vraagt ook om vezels, vitamines en andere stoffen.
Hoeveel eiwit heb je echt nodig?
Gemiddeld heeft een volwassen persoon aan 0,8 gram per kilo lichaamsgewicht genoeg eiwit per dag. Sporters of mensen die herstellen van een ziekte kunnen iets meer nodig hebben, tot ongeveer 1,2 tot 2 gram per kilo. Hoger dan 3 gram per kilo wordt zelden geadviseerd en staat niet bekend als goed voor de gezondheid. Je eet dan meer dan je lijf kan gebruiken, zonder dat het extra voordelen heeft. Het lichaam kan maar een beperkte hoeveelheid per dag verwerken. De rest van de eiwitten wordt afgebroken of opgeslagen als vet. Door een normaal en gevarieerd eetpatroon te volgen, krijgen de meeste Nederlanders al snel voldoende binnen. Extra shakes of poeders zijn alleen nodig als je niet voldoende eiwit uit gewone producten eet.
Gezonde balans bij eten-en-drinken is belangrijk
Het beste is om niet te veel te focussen op losse voedingsmiddelen, maar te kiezen voor een gevarieerd menu. Je lichaam werkt het best als je alles binnenkrijgt wat het nodig heeft, volgens de Schijf van Vijf. Eiwitten horen daarbij, net als goede vetten, koolhydraten, vezels, vitamines en mineralen. Te veel van een ding zorgt bijna nooit voor meer resultaat en kan je lichaam juist belasten. Ook als je sport, is het beter om te kiezen voor afwisseling en gezond eten-en-drinken, zodat je alle benodigde stoffen binnenkrijgt. Heb je vragen over je voeding of twijfel je over wat goed bij jou past? Overleg dan met een diëtist of deskundige voor een advies dat bij je situatie past.
Veelgestelde vragen over te veel eiwitten eten
- Kan teveel eiwit eten schade geven aan je nieren als je gezond bent? Voor gezonde mensen levert een wat hogere inname van eiwit meestal geen schade op aan de nieren. Alleen mensen met een slechte nierfunctie moeten goed opletten en liever niet te veel eiwitten eten.
- Maakt veel eiwit eten dikker? Het eten van te veel eiwit kan leiden tot gewichtstoename als je meer calorieën binnenkrijgt dan je verbrandt. Overtollige energie uit alle voedingsbronnen, dus ook uit eiwitten, wordt opgeslagen als vet.
- Krijg je last van je darmen of maag door veel eiwit? Bij een hoge inname van eiwit kun je last krijgen van een opgeblazen buik, winderigheid of verstopping. Het lichaam moet extra hard werken om alles te verteren, vooral als er weinig vezels worden gegeten.
- Is het gevaarlijk om een keer veel eiwitten te eten? Een keer veel eiwit eten heeft meestal geen gevolgen. Pas als je dagen of weken lang structureel te veel binnenkrijgt, kunnen er kleine klachten optreden.
- Wat gebeurt er met overtollig eiwit in je lichaam? Het lichaam gebruikt het eiwit dat het nodig heeft. De rest wordt afgebroken, via de lever aan afvalstoffen omgezet en dan door de nieren via de urine uitgescheiden. Energie uit het overschot wordt als vet opgeslagen.
